سلولهای یوکاریوت

                                            سلولهای یوکاریوت

سلول یوکاریوت دارای اندامک می باشد, که به صورت ساختارهای غشادار تعریف شده اند که شامل هسته , متوکندری , کلروپلاست , شبکه انوپلاسمی (ER) , دستگاه گلژی , لیزوزوم , واکئلها , پراکسی زومها وغیره می باشند.سلولهای پروکاریوتی هسته ندارند. در سلولهای جانوران سطح سلول تنها دارای غشای پلاسمایی می باشد اما در سلولهای گیاهی لایه اضافه ای وجود دارد که دیواره سلولی نام دارد که از سلولوز و دیگر پلیمرها تشکیل شده است.

هسته بزرگترین اندامک در سلولهای یوکاریوت می باشد. هسته جزء سیتوپلاسم محسوب نمی شود , طبق تعریف سیتوپلاسم شامل هر چیزی که درون غشای پلاسمایی است می شود غیر از هسته.

 در زیر میکروسکوب هسته دو ناحیه مجزا را نشان می دهد ناحیه تیره که هستک (nucleolus) نامیده می شود و ناحیه روشن که نوکلئو پلاسم (nucleoplasm) نامیده می شود.

 

سیتوسل ((Cytosol  سیتوپلاسم به استثنای اندامکها می باشد. که محتوی اسکلت سلولی , ریبوزومها , پروتئینها و دیگر مولکولهای کوچک می باشد.

 

تصوير يك سلول گياهی و جانوري

شکل سازماندهی سلولهای جانوری و گیاهی . رنگ قرمز تفاوتها را مشخص نموده.

 

بخش مربوط به کتاب:

 

دیواره پویای سلولهای گیاهی (مربوط به کتاب سلولی و مولکولی لودیش)

 

سلولهای پروکاریوتی

سلولهای پروکاریوتی

 

شکل بالا نمای کلی از یک سلول باکتری می باشد که الزاما همه باکتریها دارای همه این اجزاء نیستند. غشای پلاسمایی بوسیله دیواره سلولی احاطه شده است.(به رنگ آبی) که آن نیز بوسیله کپسول پوشیده شده است.(به رنگ قرمز)

 

 

سلول پروکاریوتی دارای DNA  , سیتوپلاسم و ساختار سطحیی که شامل غشای پلاسمایی و بعضی از اجزاء از قبیل : دیواره سلولی , کپسول, لایه لعابی (slime) , فلاژل و پیلی میباشند.

در باکتری ؛ دیواره ی سلولی دارای ساختار مخصوصی است که پپتیدوگلیکان نامیده می شود.آرکی باکترها دارای پپتیدوگلیکان نیستند اما بعضی از آنها دارای پپتیدوگلیکان کاذب  (pseudopeptidoglycan) می باشند که در آنها به جای N-استیل مورامیک اسید که در پپتیدوگلیکان باکتریهای معمولی وجود دارد N-استیل تالوزامین یورونیک اسید( N-acetyltalosaminuronic acid) دارند.به علت این خصوصیت ساختاری متفاوت آرکی باکترها به بسیاری از آنتی بیوتیکهای مؤثر در دیواره مقاومند.

 

باکتریها را بر بر اساس دیواره سلولیشان و پاسخشان  به رنگ آمیزی گرم می توان به دو گروه گرم مثبت و گرم منفی تقسیم نمود.

 

در باکتریهای گرم منفی دیواره سلولی از سه لایه تشکیل شده است: 1) فضای آزادی که فضای پری پلاسمی نام دارد و در خارج  غشای پلاسمایی قرار گرفته 2) یک لایه نازک از پپتیوگلاکان که در خارج فضای پری پلاسمیک است و 3) غشای خارجی که پپتیدوگلیکان را احاطه می کند.

 

باکتریهای گرم مثبت فضای پری پلاسمیک و غشای خارجی ندارند اما دارای لایه نازکی از پپتیدوگلیکان می باشند. که نتیجه این امر حساسیت آنها به پنی سیلین و لیزوزیم می باشد.

 

کپسول و لایه لعابی ژل هیدروفیلیکی هستند که در برخی از باکتریها اطراف دیواره را می پوشانند. کپسول پیوستگی نزدیکتری با سلول دارد.

تاژک بلند می باشد و از ردیفهای میله مانند انعطاف ناپذیر پروتئین تشکیل شده که به باکتری قدرت حرکت می دهد.

مژک و فیمبریا ساختارهای مو مانند کوتاهی می باشند که باکتری از آنها جهت اتصال به سلولهای دیگر استفاده می کند آنها جهت آلوده کردن دیگر ارگانیسمها ضروری می باشند.

 

اسپور

اسپور کوچک و اغلب تک سلولی می باشد و بخش تولیدمثلی گیاه , قارچ , پروتوزوا و باکتری می باشد . اسپورهای باکتریایی دارای دیواره نازکی هستند که می تواند در برابر تغییرات دما , رطوبت و دیگر وضعیتهای نامناسب مقاومت کند.

 

 

 

 

کتابهای آنلاین:

میکروبیولوژی پزشکی

میکروبیولوژی و ایمونولوژی

 

مقالات مروری:

ترشح پروتئین و بیماریزایی عفونتهای باکتریایی

 

زبان باکتری

 

مرگ برنامه ريزي شده سلولي

مرگ برنامه ريزي شده سلولي

در مراحل مشخصي از تكامل يك ارگانيسم چند سلولي ، بعضي از سلولها بايد بميرند. اين فرآيند كه به خوبي برنامه ريزي شده است  آپوپتوسيس (مرگ برنامه ريزس شده سلولي) نام دارد. اهميت بيولو‍ژيكي اين پديده اولين بار در مطالعاتي كه بر روي يك كرم كوچك ، C.elegans كه يك نماتد است انجام شد.اگر آپوپتوسيس اتفاق نيفتد ممكن است نقصهاي تكاملي يا سرطان اتفاق بيفتند. آپوپتوسيس در مسير خود بوسيله بسياري  از پروتئينها كنترل مي شود ، كه مي توانند منجر به شروع آپوپتوسيس يا جلوگيري از آن شوند. آپوپتوسيس مي تواند بوسيله محركهاي گوناگون خارج سلولي (مسير خارجي) يا از داخل سلول (مسير داخلي) تحريك شود. محركهاي خارجي ممكن است اشعه ، باز گرفتن يك فاكتور رشد و يا گلوكوكرتيكوئيد باشد. يك محرك داخلي ممكن است آسيب خودبخوديي در DNA سلول باشد.

 

پيشامدهاي سلولي آپپتوسيس

 

اولين علامت قابل مشاهده آپپتوسيس متراكم شدن كروماتين و چروك شدن سلول مي باشد. غشاي سلول چروك مي شود (غشا برامده مي شود) ، و سلول شروع به جدا شدن مي كند( هسته قطعه قطعه مي شود ، DNA تكه تكه مي شود).و بقاياي بدنه آپوپتوز شده سلول ، در فرايندي كه ليز نام دارد حل مي شوند.

تنظيم آپپتوسيس

آنزیمهای کسپاز caspase (که آبشار یا کاسپاز نیز ترجمه شده) خانواده ای از پروتئازهای آسپارتات می باشند که دارای سیستئین هستند و در آپپتوسیس (مرگ برنامه ریزی شده سلولی ) نقش اصلي را ايفا مي كنند.آنها همديگر رادر يك توالي تعريف شده فعال و غير فعال مي كنند  . اتصال يك ليگاند ، Fas ، مربوط به سلولهاي T سايتوتوكسيك)  cytotoxic   (Tcellبه رسپتورFas  (كه CD95 نيز ناميده مي شود) باعث فعال شدن داخل سلولي پروتئين آداپتور يا   FADD (دومين مرگ وابسته به Fas) مي شود. بدنبال اين اتصالات ، فعال شدن پيش کسپاز 8  (procaspase 8 ) منجر به فعال شدن کسپاز 8 (caspase 8 ) مي شود. کسپاز 8 باعث آزاد شدن سيتوكروم ‍C از ميتوكندري و فعال شدن چندين کسپاز سلولي متفاوت ديگر مي شود.  در مورد کسپازها دو مسير وجود دارد در مورد سلولهاي نوع I (در تيموسيتها و فيبروبلاستها) ، کسپاز 8 مستقيما باعث فعال شدن کسپاز 3  مي شود. در سلولهاي نوع II ، از قبيل هپاتوسيتها ، کسپاز 8 باعث جدا شدن Bid كه عضوي از خانواده Bcl-2 است مي شود.

ژنوم انسان و موش داراي 13 ژن براي کسپاز (caspase) است (ژنهاي 1-12 و 14). كسپازهاي 3 و 6-10 انسان در آپپتوسيس نقش دارند ، و بقيه در التهاب مؤثرند.مسير متداول مرگ سلولي از طريق مرگ سلولي برنامه ريزي شده بوسيله p53 هدايت مي شود . پروتئين p53 در چرخه سلولي در مناطق كنترل وضعيت (check point) در صورت وجود جهش يا آسيب در DNA باعث ممانعت از تكثير سلول يا مرگ سلول مي شوند. در بيش از 50 درصد سرطانهاي دنيا جهش در پروتئين p53 يافت شده است.از اين رو p53 از جمله مهمترين اهداف ژن درماني تومور به حساب مي آيد. از ديگر تنظيم كننده هاي آپوپتوسيس اعضاء خانواده bcl-2 مي باشند.(اسم bcl از سلولهاي B لنفوما آمده كه در آن يك تومور بدخيم از لنفوسيتهاي B منشا مي گيرد كه دليل آن وجود جهش در ژن آن مي باشد.

  ژن bcl-2 يك پروتوانكوژن است و سلولها را از مرگ سلولي محافظت مي كند. (پروتوانكوژن ها : ژنهاي معمولي سلولي مرتبط با رشد , تكثير , تمايز و فعالسازي عمل نسخه برداري مي باشند.) در تعدادي از ويروسها , خانواده اي از پروتئينها به نام "مشابه bcl-2" وجود دارند كه به ويروس توانايي جلوگيري از مرگ سلولي اعطا مي كند اين امر به زنده ماندن سلول و استفاده بيشتر ويروس از آن منجر مي شود. پروتئينهاي ديگري همچون Bax در بقاي سلول نقش دارند كه در موارد تكثير بيش از حد سلول مي توان از تغيير وضعيت ژن آنها براي درمان تومور استفاده نمود.از سوي ديگر آنزيم ICE (آنزيم تغيير دهنده انترلوكين يك) باعث پيشرفت مرگ سلولي مي شود. مي بينيم كه عوامل متعددي در آپپتوسيس نقش دارند كه چرخه پيچيده اي از ارتباط بين مولكولها را ايجاد كرده اند.

منبع :

-كتاب اطلس رنگي ژنتيك

Georg Thieme Verlag

-كتاب ژن درماني نوين سيد يونس حسيني

 

 برای مطالعه بیشتر اینجا کلیک کنید

استفاده از مطالب وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است.

سازماندهی سلولی

                                                   سازماندهی سلولی

 

 

سلولها  واحدهای تشکیل دهنده موجودات زنده می باشند ، به استثنای ویروسها که ساختار و اعمال آنها از سلولها متمایز می باشد . اگرچه یک سلول عصبی(سمت چپ) نسبت به یک گلبول قرمز(سمت راست) کاملا متفاوت به نظر می رسد (شکل زیر) سازماندهی آنها اساسا یکسان می باشد.حتی سلولهای جانوران و گیاهان شباهتهای مهمی در کل تشکیلات خود نسبت به هم دارند (دیدن تفاوتها) 

 

 

 

تقسیم بندی موجودات زنده

تمام سلولها به دو نوع تقسیم بندی می شوند: سلولهای پروکاریوت و پوکاریوت

        سلولهای پروکاریوت دارای هسته نمی باشند.

        سلولهای یوکاریوت دارای هسته می باشند.

یوکاریوتها ارگانیسمهایی(تركيب موجودات زنده)هستند که از سلولهای یوکاریوت تشکیل شده اند و شامل پروتیستها , قارچها , جانوران و گیاهان می باشند. پروکاریتها شامل آرکی باکترها (archaebacteria) و یوباکترها ( eubacteria ) هستند. آنها ارگانیسمهایی تک سلولی می باشند.

آرکی باکترها در دسته ای غیر از باکتری ها قرار گرفته است. زیرا آنها کاملا با باکتریهای معمول متفاوتند. بر طبق رده بندی جدید پروکاریوتها به دو گروه آرکی archaea و باکتری bacteria تقسیم شده است, در جایی که "آرکی" هم ارز" آرکی باکتری" و "باکتری" همان "یوباکتر" می باشد.

آرکی باکترها در محیط های افراطی زندگی می کنند. می توان آنها را به سه گروه تقسیم بندی نمود.

متانوژنها در محیطهای بی هوازی از قبیل باتلاقها زندگی می کنند , تولید گاز متان می کنند و در معرض اکسیژن قرار گیری را نمی توانند تحمل کنند.

هالوفیاهای افراطی  در غلظتهای بالای نمک ((NaCl زندگی می کنند.مثل آبهای Dead Sea و Great Salt .Lake.

ترموفیلهای افراطی حرارت محیط گوگرد دار و PH پایین از قبیل چشمه های آب گرم و آتشفشانها زندگی می کنند.

 

گروههای اصلی پروکاریوتها

 

سیتوپلاسم محتوای لزج سلولی میباشد که حاوی پروتئینها , ریبوزومها, متابولیتها و یونهاست. (ریبوزومها مکان سنتز پروتئین می باشند.

 

 

اجزاء اصلی سلولی

غشای پلاسمایی همان غشای سلولی می باشد که سیتوپلاسم را احاطه نموده است. غشاء دارای دولایه فسفولیپیدی , پروتئینهای مربوط می باشد. دو لایه فسفولیپیدی جزء اصلی دیگر غشاهای بیولوژیکی می باشد. 

DNA  (دی اکسی ریبو نوکلئیک اسید) ماده ژنتیکی می باشد. یک سلول یوکاریوتی  دارای مولکولهای DNA مختلف می باشد که در هسته و میتوکندری که از اندامکهای متصل به غشاء است جای گرفته است.یک سلول پروکاریوت دارای یک نوع مولکول DNA میباشد که دارای هیچ محدوده ای در غشاء نمیباشد.

 

 لينك به:

سلولهای پروکاریوتی

سلولهاي يوكاريوت

 

 

مطالب جديد

باسلام  

در این مدت که وبلاگ راه اندازی شده است ما توانسته ایم تا حدودی با نیازها و خواسته های دوستان علاقه مند به این رشته یا بهتر بگویم به مباحث سلولي و مولكولي, آشنا شویم و این موضوع ما را بر آن داشت که قدمی نو در بهبود و تقویت هرچه بیشتر وبلاگ بر داریم , لذا چنديست كه بدنبال منبعي مناسب جهت افزايش كارايي وبلاگ هستيم  تا بتوانيم مطالب را به صورت خلاصه و در حدي كه برطرف كننده نيازهاي خواننده باشد ارائه دهيم .( البته بايد گفت كه اين مطالب مانند مطالب بخش آموزش آنچنان به جزئيات  نخواهد پرداخت) بنابراين تصميم گرفتيم تا مطالب را از كتاب Molecular biology  استخراج نماييم. مطالب اين كتاب از منابع معتبر تهيه شده اند و متوانند سرنخهاي خوبي در اختيار خواننده قرار دهند و از جمله خصوصيات جالب اين كتاب دارا بودن لينكهاي مفيد در انتهاي هر بخش مي باشد.لازم به ذكر است كه مطالب بوسيله لينك به يكديگر مربوط خواهند شد و مطالبي كه داراي لينك هستند با رنگ آبي مشخص مي شوند.

اميدواريم بستري مناسب را جهت تحصيل و تحقيق در اين رشته فرآهم آورده باشيم. 

با نظرات و ايميلهاي خود ما را در اين راه ياري كنيد.

امروز اولين بخش مطاب را هماهنگ با سرفصل كتاب ذكر شده در وبلاگ قرار مي دهيم.

با تشكر.

 

 

 

معرفی سایت

سلام

امروز سایتی رو به شما معرفی می کنم که حاوی فایل های با فرمت پاورپوینت ( ppt ) و quick time در زمینه زیست شناسی مولکولی می باشد. امیدوارم که این سایت  را ببینید و مطالب آن را که به زبان انگیلیسی هستند را دانلود کنید.

ضمناً  از تمام اساتید و دانشجویان ( خصوصا دانشجویان ارشد ) و سایر افرادی که در حیطه زیست شناسی فعالیت دارند ، می خواهیم که حتماً به این سایت و سایت های مشابه با تامل بیشتری نگاه کنند و متوجه باشند که اطلاعات کلی ، در این زمانه منحصر به فرد نیست بلکه برای پیشرفت باید بین سایرین نیز تقسیم شود. اما امان از دست این  کنکور که سبب شده ما دانشجویان را از همه لحاظ (حتی جزوه سایر اساتید ) منحصر کند.                                    

                                        لینک سایت این جا کلیک کنید

   

معرفی سایت

سلام 

 سایت زیر حاوی پاورپوینت( ppt ) هایی در زمینه ژنتیک به زبان انگلیسی می باشد ، امیدورام که مفید واقع شوند.

                      لینک سایت اینجا کلیک کنید

 موضوع مهم !!

از آن جایی که مطالب pdf  موجود در سایت حاصل زحمت و تلاش افراد تهیه کننده این وبلاگ می باشد ، هرگونه پرینت ، کپی برداری و ... از آن ها ممنوع می باشد . جهت درخواست کپی برداری و غیره از مطالب می توانید با ایمیل ما ( [e-mail] ) ارتباط برقرار کنید.  

                                                                                                              با تشکر

مرحله اصلی در هم جوشی غشایی

محموله انتقالی درون وزیکولها قرار می گیرد , غشای ظریفی پروتئنها و دیگر مواد شیمیایی را در بر می گیرد و یک بسته را ایجاد می کند. قبل از اینکه بسته بتواند منتقل شود غشای وزیکول می بایست با یک غشای دیکر ترکیب شود(هم جوشی fusion) كه كانالي ايجاد شود تا بسته هاي انتقالي بتوانند از ميان آن عبور كنند.اين فرآيند كه membrane fusion يا همجوشي غشايي ناميده مي شود در سلامتي و بيماري نقش بنياديي دارد. اين فرآيند در لقاح و نيز اداره چرخه هورموني و گرماش سلولهاي مغزي مؤثر است . همچنين در آلوده شدن سلولها توسط ويروس HIV و ديگر ويروسها مؤثر مي باشد. همجوشي غشايي در كمتر از يك ميلي ثانيه اتفاق مي افتد كه اين موضوع باعث شده نتوان به دقت نحوه باز شدن آن را مشاهده نمود.دانشمندان براي مطالعه در اين باره از تخمکهاي نوعي خارپوست دريايي استفاده نموده اند كه در آن هزاران وزيكول متصل به غشا در حال تبادل مواد مي باشند. در ثانيه اي بعد از لقاح محتويات اين وزيكولها به سرعت آزاد مي شود. مطالعات قبلي نشان داده بود كه پروتئينهايي وجود دارند كه اين وزيكولها را به غشاي سلول تخم متصل مي كنند. دانشمندان متوجه شده بودند كه غشاي وزيكول و غشاي سيتوپلاسمي به صورت نيمه همجوش باهم تركيب شده اند.آنها براي مشاهده اين فرايند از رنگهاي فلورسنت و ميكروسكوبهايي با قدرت تفكيك بالا استفاده نمودند و معلوم شد كه اتصال نيمه همجوش hemifusion در سلولهاي زنده به صورت پايداري وجود دارد كه جالبي اين موضوع اين مي باشد كه اين سلولها مي توانند براي ساعتها ، هفته ها و ماهها به اين صورت بمانند.و اين حالت تا زماني كه كلسيم به داخل سلول نفوذ كند ادامه ميابد و بعد از آن هم جوشي كامل مي شود. دانشمندان معتقدند كه اين يافته مي توانند به يافتن روشهاي جديد براي انتقال دارو به درون سلولها كمك كند. به اين صورت كه اگر داروها به صورت نيمه همجوش به سلولهاي هدف متصل با شند مي توان زمان رهايش دارو را تنظيم نمود.

منبع: sciencedaily

براي مطالعه غشاي سلولي:

غشاي سلولي بخش اول ، بخش دوم